Feeds:
Posts
Comments

Archive for February, 2013

Photo by Sebastian Gil Miranda, France, Winner, Campaign, Professional, 2015 Sony World Photography Awards.

Photo by Sebastian Gil Miranda, France, Winner, Campaign, Professional, 2015 Sony World Photography Awards.

Παντού πλέον, η λιτότητα είναι το ζητούμενο της εποχής. Για να είμαστε ακριβείς, υπάρχουν φωτεινές εξαιρέσεις προς το παρόν σε μερικές χώρες -Κίνα, Βραζιλία, χώρες του Κόλπου και πιθανόν μερικές άλλες. Αλλά αυτές σήμερα είναι εξαιρέσεις, σε μια παγκοσμίως κυρίαρχη τάση. Εν μέρει αυτή η τάση είναι εντελώς προσχηματική, εν μέρη αντανακλά ένα πραγματικό οικονομικό πρόβλημα. Ποιο είναι όμως αυτό;

Απ’ τη μία πλευρά η απίστευτη σπατάλη του καπιταλιστικού συστήματος έχει όντως οδηγήσει σε μια κατάσταση κατά την οποία το σύστημα παγκοσμίως απειλείται από την πραγματική του αδυναμία να συνεχίσει να καταναλώνει παντού στη Γη στον ίδιο βαθμό που συνήθιζε μέχρι τώρα, ειδικά όσο η οριακή κατανάλωση βαίνει σταθερά αυξανόμενη. Είναι αληθές ότι εξαντλούμε τα βασικά στοιχεία της ανθρώπινης επιβίωσης, δεδομένου του καταναλωτισμού που υπήρξε η βάση των παραγωγικών αλλά και των κερδοσκοπικών δραστηριοτήτων.

Απ’ την άλλη, γνωρίζουμε ότι η κατανάλωση παγκοσμίως ήταν εξαιρετικά άνιση, και μεταξύ των κρατών και στο εσωτερικό τους. Επιπλέον, το χάσμα μεταξύ των ευνοημένων αυτή τη στιγμή και των αποκλεισμένων συστηματικά αυξάνεται. Αυτές οι ανισότητες συνιστούν τη ρίζα της έντασης στο διεθνές σύστημα, όχι μόνο οικονομικά αλλά και πολιτικά και πολιτιστικά.

Δεν αποτελεί πια μυστικό για τον πληθυσμό παγκοσμίως: η κλιματική αλλαγή και οι συνέπειές της, ο περιορισμός των αποθεμάτων νερού και τροφής και οι αντίστοιχες επιπτώσεις είναι ορατές σε όλο και περισσότερους ανθρώπους, πολλοί από τους οποίους καλούν σε αλλαγή πολιτιστικών αξιών και αποστασιοποίηση από τον καταναλωτισμό.

Οι πολιτικές συνέπειες είναι άξιες σοβαρής ανησυχίας για μερικές από τις μεγαλύτερες καπιταλιστικές χώρες-παραγωγούς, που αντιλαμβάνονται πως δεν κατέχουν πλέον τα μέσα να στηρίξουν τη παγκόσμια θέση τους και χάνουν τη δυνατότητα να κυριαρχούν στις πλουτοπαραγωγικές πηγές και στη δημιουργία πλούτου. Η τρέχουσα τάση για λιτότητα είναι μια μόνο ήσσων και εκ των βραχυπρόθεσμων προσπαθειών να περιορίσουν τη δομική κρίση του διεθνούς συστήματος.

Η λιτότητα που εφαρμόζεται ασκείται στα κατώτερα οικονομικά στρώματα του πληθυσμού παγκοσμίως. Οι κυβερνήσεις σκοπεύουν να διασώσουν εαυτούς από τη χρεοκοπία και να προστατεύσουν τις μεγάλες επιχειρήσεις (συγκεκριμένα -αλλά όχι μόνο- τις μεγάλες τράπεζες) από το κόστος των επαναλαμβανόμενων αστοχιών τους και κάθε λογής αυτοτραυματισμούς. Ο τρόπος με τον οποίο προσπαθούν να το επιτύχουν είναι περικόπτοντας (αν όχι διαλύοντας) το δίκτυο κοινωνικής ασφάλειας που δημιουργήθηκε για να στηρίζει τον καθένα από τις συνέπειες της ανεργίας, των σοβαρών ασθενειών, των οικογενειακών βαρών και όλων των άλλων σοβαρών προβλημάτων που οι οικογένειες αντιμετωπίζουν υπό κανονικές συνθήκες.

Όσοι αποσκοπούν σε βραχυπρόθεσμα οφέλη συνεχίζουν να παίζουν στις χρηματαγορές με ρυθμό συστηματικό και ταχύτατο. Αλλά αυτό το παιχνίδι βασίζεται σε οριακά έσοδα και κυρίως στη δυνατότητα να βρεθούν αγοραστές των προϊόντων. Η δραστική ζήτηση μειώνεται σταθερά και λόγω των περικοπών στις κοινωνικές δαπάνες και λόγω του μαζικού φόβου ότι έρχονται περισσότερες περικοπές.

Οι υπερασπιστές της λιτότητας συνεχώς μας καθησυχάζουν πως σύντομα οι θυσίες τελειώνουν και η γενική ευημερία βρίσκεται προ των πυλών. Παρ’ όλα αυτά, ούτε οι θυσίες σταματούν, ούτε το κλίμα ευημερίας επανέρχεται. Αντιθέτως, φαίνεται ότι θα καθυστερήσει αρκετά ακόμα.

Υπάρχουν επίσης και αυτοί που θεωρούν πως μια σοσιαλδημοκρατική λύση είναι δυνατή. Δηλαδή πως αντί για λιτότητα πρέπει να αυξήσουμε τις δημόσιες δαπάνες και να φορολογήσουμε το πλουσιότερο μέρος του πληθυσμού. Ακόμα και αν αυτό ήταν πολιτικά βάσιμο, θα έλυνε μαγικά το πρόβλημα; Οι υπερασπιστές της λιτότητας έχουν ένα εύλογο επιχείρημα: δεν υπάρχουν αρκετές πλουτοπαραγωγικές πηγές στο πλανήτη να διαθέσουν ένα βιώσιμο μοντέλο κατανάλωσης που θέλει ο καθένας, μιας και όλο και περισσότεροι πολίτες ζητούν πολιτικά να βρίσκονται μεταξύ των μεγάλων-καταναλωτών.

Εδώ βρίσκονται οι εξαιρέσεις στις οποίες αναφέρθηκα αρχικά: στην παρούσα συγκυρία επεκτείνουν τους αριθμούς των μεγάλων καταναλωτών. Οι χώρες-«εξαιρέσεις» βρίσκονται εκ των πραγμάτων αντιμέτωπες με μεγαλύτερα οικονομικά διλήμματα τα οποία δεν μπορούν να επιλύσουν.

Υπάρχουν μόνο δύο δρόμοι σχετικά με τα πραγματικά διλήμματα σε αυτή τη δομική κρίση:

  • Ο πρώτος είναι να εγκαθιδρυθεί ένα μη-καπιταλιστικό αυταρχικό παγκόσμιο σύστημα που θα χρησιμοποιήσει τη βία και την εξαπάτηση αντί για την «αγορά» για να επιτρέψει και να αυξήσει την άνιση παγκόσμια διανομή των βασικών καταναλωτικών αγαθών.
  • Ο άλλος είναι να αλλάξουμε τις πολιτισμικές μας αξίες.

Για να καταφέρουμε να ζήσουμε σε ένα σχετικά δημοκρατικό και σχετικά εξισωτικό ιστορικό σύστημα, δε χρειαζόμαστε την οικονομική ανάπτυξη τόσο, όσο αυτό που αποκαλούν στην λατινική Αμερική «buen vivir» (την ευζωία). Αυτό κατ’ ουσία απαιτεί δέσμευση σε διαρκή ορθολογικό διάλογο αναφορικά με το πώς οι κοινωνίες παγκοσμίως μπορούν να κατανείμουν τις πλουτοπαραγωγικές πηγές ανά το κόσμο με τρόπο τέτοιο ώστε όχι μόνο να έχουμε τα αναγκαία προς επιβίωση, αλλά και οι επόμενες γενιές να έχουν τη δυνατότητα να πράξουν το ίδιο.

Για κάποια κομμάτια του παγκόσμιου πληθυσμού, σημαίνει ότι τα παιδιά τους θα «καταναλώσουν» λιγότερο και για κάποια άλλα ότι θα «καταναλώσουν» περισσότερο. Αλλά σε ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούμε όλοι να έχουμε το «δίχτυ ασφαλείας»  μιας ζωής εγγυημένης από την κοινωνική αλληλεγγύη που το εν λόγω σύστημα κάνει εφικτή.

Τα επόμενα είκοσι με σαράντα χρόνια θα δούμε μια τεράστια πολιτική μάχη, όχι σχετικά με την επιβίωση του καπιταλισμού (που δεν έχει πλέον εναλλακτικές να προσφέρει) αλλά σχετικά με το είδος του συστήματος που συλλογικά θα «επιλέξουμε» για να τον αντικαταστήσουμε: ένα αυταρχικό μοντέλο που επιβάλλει συστηματική (και αυξανόμενη) πόλωση ή ένα σύστημα που είναι δημοκρατικότερο και κοινωνικά δικαιότερο.

==================================

Τίποτα το σπουδαίο. Ένας κάποιος κύριος ονόματι Ιμάνουελ Βάλερσταϊν εξηγεί γιατί ο καπιταλισμός έχει φτάσει στα όρια του, στη Δύση και ότι το σύστημα που θα ακολουθήσει είναι είτε λιτότητα και αυταρχισμός είτε  δημοκρατία και ευζωία όπως το αποκαλούν στη Λατινική Αμερική. Meanwhile, στη δύση της Ευρώπης, χρήματα δαπανώνται για να αναλυθούν οι ευεργετικές μέριμνες του συμφώνου σταθερότητας που αναγάγει σε χρυσό κανόνα τους ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς των κρατών.

Advertisements

Read Full Post »

χιλιόμετρα

 

marion cotillard

Χιλιόμετρα λέει πως έτρεχε στον ύπνο του μα στο τέρμα δεν έφτανε ποτέ.

Κάθε βράδυ η διαδρομή μεγάλωνε. Αθήνα-Μαραθώνας μέσω Σπάρτης. Αθήνα-Μαραθώνας μέσω Μονμάρτης. Αθήνα-Μαραθώνας μέσω Λας Βέγκας.

Τη διαδρομή του Λεωνίδα την έκανε ανάποδα και ζαλισμένα. Αντί για νίκη είχε να ανακοινώσει αποτυχία. Και έτσι υπέκυπτε από τη μια στην άλλη εμβολή.

Λίγο τα πορτοκάλια στη Σπάρτη, το κρασί στη Μονμάρτη, τα ουίσκι στο Βέγκας. Μικρές απολαύσεις στη διαδρομή που κάνουν το τέρμα να δείχνει λιγότερο οδυνηρό.

Στον ιδρώτα λέει πως ξυπνούσε αγκομαχώντας κάθε πρωί. Και του ιδρώτα οι σταγόνες σχημάτιζαν μια λίμνη. Λίμνη δε μπορούσε να δει.

Και έτσι συνέχιζαν οι μέρες μη φτάνοντας στη λίμνη και ζόριζε η διαδρομή.

Read Full Post »

eternity and day«Ο νομοθέτης έχει μεν τη δυνατότητα να εκτιμά εκάστοτε τις συγκεκριμένες συνθήκες (πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές) και να καθορίζει τις προϋποθέσεις κτήσεως της ελληνικής ιθαγένειας κατά τρόπο χαλαρότερο ή αυστηρότερο, αλλά δεν μπορεί να παραγνωρίσει το γεγονός ότι το ελληνικό κράτος ιδρύθηκε και υπάρχει ως εθνικό κράτος με συγκεκριμένη ιστορία και ότι ο χαρακτήρας αυτός είναι εγγυημένος από το ισχύον Σύνταγμα. Επίσης, ότι το κράτος αυτό είναι εντεταγμένο σε υπερεθνική κοινότητα εθνικών κρατών με παρόμοιες συνταγματικές παραδόσεις (Ευρωπαϊκή Ένωση), η οποία σέβεται την εθνική τους ταυτότητα που είναι συμφυής με τη θεμελιώδη πολιτική και συνταγματική τους δομή. Συνέπεια δε τούτων είναι ότι ελάχιστος όρος και όριο των σχετικών νομοθετικών ρυθμίσεων για την απονομή της ελληνικής ιθαγένειας είναι η ύπαρξη γνησίου δεσμού του αλλοδαπού προς το ελληνικό κράτος και την ελληνική κοινωνία, τα οποία δεν είναι οργανισμοί ασπόνδυλοι και δημιουργήματα εφήμερα, αλλά παριστούν διαχρονική ενότητα με ορισμένο πολιτιστικό υπόβαθρο, κοινότητα με σχετικώς σταθερά ήθη και έθιμα, κοινή γλώσσα με μακρά παράδοση, στοιχεία τα οποία μεταβιβάζονται από γενεά σε γενεά με τη βοήθεια μικρότερων κοινωνικών μονάδων (οικογένεια) και οργανωμένων κρατικών μονάδων (εκπαίδευση). Εάν παραγνωριζόταν η προϋπόθεση του ουσιαστικού δεσμού και ο νομοθέτης – εναλλασσόμενος κατά θεμελιώδη αρχή του δημοκρατικού πολιτεύματος – μπορούσε να τον αγνοήσει και να ελαχιστοποιήσει τα προσόντα κτήσεως της ιθαγενείας, τότε πρακτικώς θα μπορούσε και να προσδιορίσει αυθαιρέτως τη σύνθεση του λαού, με την προσθήκη απροσδιορίστου αριθμού προσώπων ποικίλης προελεύσεως, με χαλαρή ή ανύπαρκτη ενσωμάτωση, με ό,τι τούτο θα συνεπαγόταν για τη συνταγματική τάξη και τη λειτουργία του πολιτεύματος, καθώς και την ομαλή, ειρηνική εξέλιξη της κοινωνικής ζωής, λαμβανομένου σοβαρά υπόψη και του γεγονότος ότι το status της ιθαγένειας είναι αμετάκλητο, αφού η σχετική συνταγματική ρύθμιση απαγορεύει την αφαίρεση της ιθαγένειας»

Λοιπόν Λουκά τα πράγματα είναι απλά. Η χώρα που σε φέραν οι γονείς σου δεν είναι η χώρα που πίστευαν. Για την ακρίβεια ούτε εμείς δεν πιστεύουμε ποια είναι πλέον αυτή η χώρα. Η χώρα που αποτελούσε ελπίδα για τους δικούς σου που τη γνώριζαν λίγο, δεν αποτελεί πια ούτε για τους δικούς μου που τη γνωρίζουν μια ζωή. Και εσύ θα μου πεις μια ζωή τη γνωρίζεις, και δικιά σου τη νιώθεις, και σε αντίθεση με μένα που δε με διώχνει καμία απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας εσύ πρέπει τώρα να το βάλεις στα πόδια ή να ζήσεις στη πλευρά της ανομίας. Η χώρα που ήρθες, μας έπεισαν και τους δυο ότι έχει Ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Άλλο βέβαια εννοούμε εμείς Ευρωπαϊκό (κράτος δικαίου, κοινωνικό κράτος, ανθρώπινα δικαιώματα οριζόμενα από μια Χάρτα) και άλλο το Συμβούλιο της Επικρατείας όπως βλέπεις πιο πάνω. Και απ ότι καταλαβαίνω, και στις τελευταίες εθνικές (;) εκλογές που αποφασίσαμε (χωρίς εσένα) για το ποια κατεύθυνση θα πάρουμε, μάλλον σύγχυση έγινε γιατί αν είναι Ευρωπαϊκός προσανατολισμός τα βασανιστήρια και οι επιστρατεύσεις, τότε καλύτερα να πάμε όλοι μαζί στη χώρα σου ή σε κάποια χώρα που θα μας καταλαβαίνουν τελοσπάντων. Και ναι, που λες, τέλος πάντων, αυτή η χώρα εκτός από το Ρούντολφ το ελαφάκι με τη καρδιά τη ταπεινή, έχει και τον Αντώνη το γατάκι με τη καρδιά τη σκοτεινή. Τον Αντώνη που στη τρόικα το παίζει μαλάκας και στο μετανάστη μάγκας. Τόσο μάγκας που μπορεί να ακυρώσει χάρη στο Συμβούλιο της Επικρατείας ο,τι ψήφισαν οι δικοί σου στις δημοτικές εκλογές και να το καταμετρήσει υπέρ του τότε αντιμνημονιακού του εαυτού. Όπως και να’χει αυτά δε σε νοιάζουν. Αυτό που μπορώ να σου πω είναι ότι χάρη στον Αντώνη και σε ένα σωρό Αντώνηδες πριν απ’αυτόν, η χώρα παραμένει σταθερά στο σαλονάκι της Ευρώπης και η μεγάλη σάλα παραμένει ανοικτή μόνο σε όσους αγαπάνε την ελευθερία της αγοράς όπου και αν απευθύνεται και καταδικάζουν τη βία απ’όπου και αν προέρχεται. Όλα τα υπόλοιπα είναι λεπτομέρειες και λόγο δεν έχεις να φοβάσαι γιατί η χώρα που ζήσαμε πριν χρόνια μαζί τώρα γίνεται πιο αβίωτη και από τη χώρα που σε έδιωξε.

Καλό ταξίδι και καλό κουράγιο λοιπόν μικρέ τραγουδιστή με το γλυκό μουτράκι, και καληνύχτα στη χώρα που μια ζωή τώρα μπαίνει με τα τσαρούχια στο σαλονάκι και κάνει στη πλάτη μας δουλειές με φούντες.

 

Read Full Post »