Feeds:
Posts
Comments

12115608_870294749757974_4219126279536797862_nΟι «όμορφες μέρες» θα είστε πάντα εσείς.

Πάω να ξεκινήσω λέγοντας «ο ιστορικός του μέλλοντος αυτό…» ή «ο ιστορικός του μέλλοντος εκείνο…» και σταματάω. Γιατί συνειδητοποιώ ότι δεν έχω ιδέα ποιος θα είναι ο ιστορικός του μέλλοντος. Ποιο θα είναι το επίπεδο συνείδησης του αυριανού ανθρώπου  ή αν θα έχει καν. Αν θα υπάρχει ένα σημείο κάπου κοντά στο μέλανα πυρήνα ή πάνω απ’ το νωτιαίο μυελό που να συνειδητοποιεί ακόμα την έννοια «ανθρωπιά», «αλληλεγγύη», αν οι αμυγδαλίδες θα έχουν ακόμα συναισθηματική μνήμη ή αν το συναίσθημα θα αφανιστεί. Τι θα σημαίνει το «βοήθησέ» ή το «θες βοήθεια;» κι αν θα υπάρχει καν ως έννοια.

Κάποτε πίστευα πως θ’ αλλάξω τον κόσμο… Αυτό δεν έγινε. Όπως δεν έγινε κι ότι ο κόσμος δεν άλλαξε εμένα. Με άλλαξε και πολύ.

Μου έμαθε να βρίσκω τις αλυσίδες μέσα μου, και όσο μπορώ να τις σπάω για να αντέχω τις αλυσίδες γύρω μου χωρίς να με πνίγουν, χωρίς να με ακινητοποιούν, ώστε να θυμάμαι πως σκλάβος είναι εκείνος που ζει μέσα στην αυτόβουλη αιχμαλωσία του φόβου του. Μου έμαθε πως κάθε φορά που κράτησα το στόμα μου κλειστό ενώ έπρεπε να μιλήσω το κάψιμο στο λαιμό μου ήταν χειρότερο από όλες τις φορές που έκλεινε επειδή ούρλιαζα συνθήματα στις διαδηλώσεις.

Είναι φορές που σκέφτομαι πως αν είχα πεθάνει νέα δεν θα είχα προλάβει να καταλάβω σε βάθος τη βρωμιά του κόσμου, τη βρωμιά του ανθρώπου – τον τρόπο που δημιουργεί ωραίες λέξεις κι έννοιες για να καλλωπίσει την αρπακτική, εγωκεντρική του φύση, τη δειλία το βόλεμα, την ανοσία του στο χυδαίο. Αν είχα πεθάνει νέα θα είχα φύγει με τη βαθιά πεποίηθηση πως αυτός ο κόσμος είναι ζήτημα ημερών να αλλάξει, γιατί δεν μπορεί, τόσο πολύ που το πιστεύουμε, το βλέπουμε, το γευόμαστε, δεν μπορεί να είναι μια μαζική παραίσθηση είκοσι πιτσρικάδων.

Όμως να που οι είκοσι πιτσιρικάδες μεγαλώσαμε. Οι τέσσερις έγιναν χριστιανοί, οι δέκα νοικοκυραίοι, οι δύο κάηκαν απ’ τα ναρκωτικά, ο ένας ψιλοτρελάθηκε, και οι τρεις είμαστε ακόμα εδώ. Πού ακριβώς είναι το εδώ δεν ξέρω… τρέμω μάλιστα κάθε φορά που μου το ρωτάει κι ο ίδιος μου ο εαυτός. Του απαντάω απλά ότι είναι “εδώ” που αντέχω περισσότερο παρά οπουδήποτε αλλού να είμαι.

Δεν έχω τις λύσεις, έχω μόνο σκέψεις, κάτι όνειρα σαν τσαλακωμένα χαρτάκια που πλύθηκαν στις τσέπες του παντελονιού, κι ούτε που ξεχωρίζω πια τι γράφανε, έχω μια καρδιά που συνεχίζει να συγκινείται όποτε βλέπω ανθρώπους να ζουν και να πεθαίνουν για το όραμά τους, κουβαλάω έναν έρωτα για την επανάσταση κάπως σαν τη φαντασίωση της γεροντοκόρης, γιατί ξέρω πως δεν θα τη ζήσω, ξέρω πως ο μεγάλος έρωτας δε θα’ρθει πια, αλλά εγώ συνεχίζω να στολίζομαι και να κάθομαι κάθε απόγευμα στο παράθυρο κοιτάζοντας τους περαστικούς…

Κι ίσως αυτό που με κρατάει σε εκείνο το παράθυρο της νιότης μου είναι αυτοί οι λίγοι που παλεύουν ακόμα καθημερινά, κόντρα σ’ αυτό το «ο θάνατός σου η ζωή μου» για ένα κομμάτι ψωμί, κι αυτό μπαγιάτικο.  Άνθρωποι-αντίδοτα, που όσο κι αν ο καπιταλισμός διαβρώνει τις συνειδήσεις σαν οξύ, όσο κι αν χρησιμοποιεί όλους τους δήθεν πυλώνες ηθικής για να χειρίζεται το θυμικό των ανθρώπων, κάποιοι δεν γίνανε ποτέ οι «περήφανες μαριονέτες» στο θεατράκι του που θα πεθάνουν για τις πατρίδες, τις θρησκείες και τα έθνη του, παρά μόνο για τους συντρόφους τους που κρατιούνται χέρι-χέρι στο δρόμο, ανακουφίζοντας με ψυχή ο ένας τον πόνο του άλλου. Και παραμένουν εκεί. Πιστεύοντας πως αυτός ο κόσμος κάποτε θ’ αλλάξει…

Κι ας αναρωτιέμαι καθημερινά αν αυτό το «υπερασπίσου το παιδί γιατί αν γλυτώσει το παιδί υπάρχει ελπίδα» μήπως τέλειωσε, μήπως το χάσαμε πια το παιδί; Μήπως είμαστε κιόλας μούμιες που περπατάνε, σα φαντάσματα χωρίς πύργο, απλά ένα βάρος στα βλέφαρα του Θανάτου…  Μα το παλεύω.

Γι’ αυτό δεν ξέρω τι να πω σε εσένα που έφυγες έτσι, παρά πως μου γέννησες τούτες τις σκέψεις και μια ανατριχίλα στο κορμί, που θα μου δώσει άλλα δέκα χρόνια αντοχής στο δρόμο, να συνεχίζω ν’ αγωνίζομαι γι’ αυτά που πέθανες, που πεθαίνουμε κάθε μέρα μικρούς απανωτούς θανάτους, ασκήμιας, κατάντιας, ασφυξίας, αγωνίας, ελπίδας, έρωτα για μια ομορφιά που τη νιώθουμε, τη νιώθουμε βαθιά, μα ακόμα δεν την βλέπουμε.  Όμως πού θα πάει, κάποιοι, κάπου, μια μέρα θα τη δουν…

Γιατί, όπως σου είπα, κάποτε πίστευα πως θ’ αλλάξω τον κόσμο. Κι αυτό δεν έγινε. Άλλαξα όμως λίγο τον κόσμο μου. Εσύ πάλι σίγουρα τον άλλαξες πολύ το δικό σου κόσμο. Γιατί οι άνθρωποι που σε γνώριζαν, οι άνθρωποι που άγγιξες με τα όνειρά σου, δε θα είναι ποτέ, μα ποτέ πια οι ίδιοι.

Advertisements
[Φωτογραφία Δημήτρη Χαρισιάδη, Κάλυμνος, 1950 - Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη]

[Φωτογραφία Δημήτρη Χαρισιάδη, Κάλυμνος, 1950 – Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη]

«Πιστεύαμε πως αν απειλούσαμε με έξοδο, οι Ευρωπαίοι θα τρόμαζαν. Αποδείχτηκε λάθος εκτίμηση. Πριν από τρία χρόνια, μπορεί αυτό να ίσχυε, αλλά στο μεταξύ κι εκείνοι πήραν τα μέτρα τους. Προς έκπληξή μας, ο κ. Σόιμπλε πρότεινε αν θέλαμε να βγούμε από το ευρώ, να μας βοηθήσει κιόλας/Ι.Δραγασάκης/13-8-2015»

Για πολλά πολλά χρόνια πιστεύαμε πως η συμμετοχή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι και θα είναι κερδοφόρα για όλους τους τομείς της οικονομίας. Αυτή η εκτίμηση δεν ήταν εντελώς αβάσιμη. Μεγάλες ροές χρημάτων είτε με τη μορφή επιδοτήσεων, είτε με τη μορφή χαμηλότοκων δανείων έφταναν στα χέρια μας, μας έδιναν πολύ περισσότερες καταναλωτικές επιλογές, και με γοργούς ρυθμούς άλλαζαν το βιωτικό μας επίπεδο. Αυτή η πραγματικότητα λειτουργούσε και σαν δεδικασμένο για το μέλλον, προσφέροντας την ελπίδα πως αρκεί να παραμείνουμε πιστοί στους κανόνες της λέσχης για να έχουμε στο μέλλον αυτό που αποκαλείται “σταθερότητα και ανάπτυξή”

Οι εγγενείς αδυναμίες της λέσχης, είτε είχαν να κάνουν με τη δομή της είτε με τον αιώνιο μεν, άγραφο δε κανόνα της σχέσης ισχυρού και αδύναμου. Τα πρώτα χρόνια της κρίσης, φάνηκε η ανεπάρκεια του συνόλου να υποστηρίξει το δημιούργημα. Η απουσία κοινής κατεύθυνσης, η έλλειψη μέριμνας για την εποχή της ύφεσης, ο λαβύρυνθος των αποφάσεων. Έφτασαν το Σεπτέμβριο του 2009, να δηλώνουν πως “το μεγαλύτερο μέρος της κρίσης έχει ξεπεραστεί, και τώρα οδεύουμε προς την ανάκαμψη”. Κανείς δεν ανέμενε αυτό που θα ακολουθούσε. Και αν το ανέμενε δεν προετοίμασε τους εταίρους του, παρά μόνο τα δικά του στενά συμφέροντα. Η χρηματοπιστοτική κρίση των Η.Π.Α. μεταφέρθηκε στην Ευρώπη χτυπώντας το κοινό νόμισμα και πρώτα απ’όλους τον αδύναμο κρίκο με τα διπλά ελλείμματα. Την Ελλάδα. Αδύναμη και ανέτοιμη η λέσχη άρχισε να κατηγορεί το θύμα σε μια παραζάλη προτεσταντικής ηθικής, και με ταχύτατους ρυθμούς να δημιουργεί ένα μαξιλάρι χρηματοδότησης και συμμόρφωσης, έξω -ακόμα και τώρα- από κάθε δημοκρατική νομιμοποίηση. Τον ευρωπαϊκό μηχανισμό σταθερότητας. Η σταθερότητα που δημιούργησε ελέγχεται ακόμα και σήμερα.

Τα χρόνια που πέρασαν στο όνομα αυτής της σταθερότητας και της ευρωπαϊκής προοπτικής, νοικοκυριά φτωχοποιήθηκαν, επιχειρήσεις εξαφανίστηκαν, τίμιοι άνθρωποι βούλιαξαν στα χρέη, νέοι εξαφανίστηκαν είτε από τη χώρα είτε από τον παραγωγικό της ιστό. Και όμως, στο όνομα της Ευρώπης, μπορεί να θυσιάστηκαν τόσοι πολλοί, τίποτα όμως δεν κερδήθηκε.

Μέχρι της τελευταίες εθνικές εκλογές πιστεύαμε πως δεν κερδήθηκε τίποτα επειδή ουσιαστικά δεν διεκδικήθηκε. Είχαμε κάθε λόγο να το πιστεύουμε και αυτό μιας και κάθε μας διαφωνία, κάθε μας φωνή αντιμετωπιζόταν με λυσσαλέες αντιδράσεις, με τιμωρία και απαξίωση. Ένα τεράστιο κοινωνικό σώμα, ποτισμένο με αγανάκτηση και οργή, οπλισμένο με αντίσταση και αλληλεγγύη, και με συγκρατημένη αισιοδοξία αναζητούσε επειγόντως να εκφραστεί εντός και κυρίως εκτός της χώρας. Απαιτούσε να σταματήσει η κατρακύλα το συντομότερο δυνατό.

Η προσπάθεια που ξεκίνησε μετά την 25η Ιανουαρίου ήταν πολλά υποσχόμενη. Τα πρόσωπα που την έσυραν κατά κύριο λόγο ακατάλληλα, η στρατηγική (που ζητούσε όλα τα αιτήματα -χρέος/εργασιακά/ιδιωτικοποιήσεις/τράπεζες- να μπουν άμεσα στο τραπέζι) εσφαλμένη, και οι σύμμαχοι ανύπαρκτοι. Από τη συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου φάνηκε η πορεία των πραγμάτων. Οι προσδοκίες άρχισαν να χάνονται. Οι αντίπαλοι δεν είχαν διάθεση συνεννόησης.  Παίζαμε με ένα παίκτη εναντίον δεκαοκτώ και θέλαμε να βάλουμε και γκόλ. Δοκιμάσαμε μέχρι το καλοκαίρι όλα τα μέσα (καθυστέρηση, ισοδύναμα, συνδιαλλαγή, κατευνασμό, δημοσιότητα, διεθνοποίηση, εκλογίκευση) που περνούσαν απ’το χέρι μας αλλά η απέναντι πλευρά ήταν αδιατάρακτη.

Και κάπως έτσι καταλήξαμε στην έκρηξη του δημοψηφίσματος και έπειτα στον ταπεινωτικό συμβιβασμό. Το τελευταίο μας όπλο ήταν να φωνάξουμε σε όλο το κόσμο με ένα δυνατό “ΟΧΙ” πως αυτή η πορεία δεν έχει διέξοδο. Πως χρειάζεται ανατροπή. Και αυτό εξόργισε περισσότερο τον αντίπαλο. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί συμπαρατάχθηκαν πίσω από το ισχυρότερο κράτος το οποίο σε μια ωμή επίδειξη ισχύος έσπειρε τον τρόμο στην κοινωνία μέσω των κλειστών τραπεζών.

Για εκείνες τις μέρες πολλά θα γραφτούν στο μέλλον και μια μεγάλη συζήτηση απόδοσης ευθυνών θα διεξαχθεί. Το σίγουρο είναι πως εν πολλοίς οι κλειστές τράπεζες κατάφεραν να σπείρουν τον πανικό εκεί που έπρεπε. Στους εργαζόμενους που είτε δέχθηκαν αναγκαστικές άδειες είτε αδιατάρακτα υπέμειναν καθυστερήσεις μισθών και εκβιασμούς, στις επιχειρήσεις που ακύρωσαν παραγγελίες λόγω αδυναμίας πληρωμής, σε ηλικιωμένους που είδαν τη σύνταξη τους να έρχεται σε δόσεις αδυνατώντας να πληρώσουν τα έξοδα περίθαλψης. Τι και αν αυτό το συμβάν βασίστηκε στην απογύμνωση των ίδιων των ευρωπαϊκών θεσμών, μιας και η ΕΚΤ βάσει καταστατικού της έπρεπε να διαφυλάξει τη σταθερότητα; ο σκοπός της τιμωρίας, της επιβολής, της συμμόρφωσης, ήταν αρκετός για να αγιάσει όλα τα μέσα.

Και σαν λαός υποκύψαμε. Δε φάνηκε αυτό στην αλλαγή στάσης του πρωθυπουργού μας. Φάνηκε στην ανυπαρξία αντιστάσεων την επόμενη μέρα όταν η ταπεινωτική συμφωνία ψηφιζόταν στη Βουλή. Αμηχανία, απογοήτευση, αποτυχία και αδιέξοδο. Συναισθήματα που εν πολλοίς κρατούν ακόμα και σήμερα.

Τι και αν καταφέραμε κλείνοντας τη τελευταία σκηνή του έργου να φωνάξουμε πως “ο βασιλιάς είναι γυμνός”?

Ο βασιλιάς παραμένει βασιλιάς και εμείς υπήκοοι χωρίς στρατηγική διεξόδου. Γιατί η αποτυχία της πορείας μας δεν ήταν μόνο αδυναμία διαπραγμάτευσης ενός προγράμματος κοινωνικής συνοχής μέσα στην ευρωζώνη, αλλά και η ανυπαρξία σχεδίου σε περίπτωση ρήξης με αυτή. Χωρίς θεσμική συγκρότηση, χωρίς ανταγωνιστικά προϊόντα, χωρίς κινηματική ετοιμότητα στο εσωτερικό και ισχυρούς συμμάχους στο εξωτερικό δε μπορούμε να προχωρήσουμε πουθενά. Το εθνικό νόμισμα από μόνο του σε ένα περιβάλλον συνεχών υποτιμήσεων δεν είναι αρκετό.

Είμαστε όμως υποχρεωμένοι, τώρα πια που γνωρίζουμε τι σημαίνει Ευρώπη, να αναστοχαστούμε, να πορευτούμε σε ένα μέλλον μακριά από το περιβάλλον των εκβιασμών, μακριά από το ζόφο των μνημονίων, μακριά από το μονόδρομο των τιμωρών. Να αμφισβητήσουμε την Ευρώπη και να την αλλάξουμε.

Την εποχή που ανοίγεται μπροστά μας και καθώς η ζωή μας θα σκληραίνει χρειαζόμαστε όπλα για να αντέξουμε. Τη γνώση, την κατανόηση, τη ψυχραιμία, την αλληλεγγύη, την αντίσταση, την αναζήτηση διεξόδου, το σχεδιασμό.

Η εποχή των αναταράξεων είναι πάλι εδώ. Και εμείς οφείλουμε να προετοιμαστούμε. Τις μέρες που θα ακολουθήσουν, και καθώς η χώρα οδεύει προς ένα σχέδιο ανασυγκρότησης με ορίζοντα τον Απρίλιο του 2016, με τη μορφή σημειωμάτων εδώ θα καταγραφούν οι αναγκαίες ερωτήσεις και οι πιθανές απαντήσεις στη συλλογική μας αναζήτηση. Σκοπός, τι άλλο; Να συνεχίσουμε να στεκόμαστε δυνατοί μπροστά στο αδύνατο.

Γιατί είναι κλειστές οι τράπεζες;

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε χωρίς αιτιολόγηση να σταματήσει τον μηχανισμό έκτακτης ρευστότητας (ELA) και έτσι χάθηκε η τελευταία πηγή χρηματοδότησης. Αυτό ήταν πολύ πιθανό να δημιουργήσει φυγή κεφαλαίων λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης και έτσι η κυβέρνηση αποφάσισε τον έλεγχο κεφαλαίων (capital control) ώστε να μην υπάρχουν διαρροές προς το εξωτερικό.

Γιατί τώρα;

Γιατί τώρα (30/6) τελείωσε το πρόγραμμα οικονομικής βοήθειας (μνημόνιο) το οποίο παρείχε χρηματοδότηση αντί οικονομικών μέτρων (μεταρρυθμίσεων). Όρους που έπρεπε να γίνουν νόμος του κράτους ώστε να πληρωθεί η κάθε επόμενη δόση.

Και γιατί δεν είμαστε πια σε πρόγραμμα;

Γιατί οι διαπραγματεύσεις διεκόπησαν την 29/6 όταν οι δανειστές (ΕΚΤ,ΔΝΤ,Ε.Ε.) έδωσαν στην Ελλάδα την τελευταία τους πρόταση με τη μορφή take it or leave it. Ο πρωθυπουργός διαφώνησε με τη μορφή του τελεσιγράφου αλλά και  με το περιεχόμενο των προτάσεων, και ανακοίνωσε δημοψήφισμα.

Και τι πρέπει να γίνει για να ξανανοίξουν οι τράπεζες;

1. Να ξαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις, και για να γίνει αυτό η Άγκελα Μέρκελ δήλωσε ότι πρέπει πρώτα να τελειώσουμε με το δημοψήφισμα.
2. Να αρχίσει μια διαδικασία ανακαιφαλαιοποίησης (επειδή αυτές τις μέρες τα λιγοστά τους αποθεματικά μειώνονται όσο βγάζουμε χρήματα από τα ΑΤΜ
3. Να γίνουν νόμος του κράτους οι προτάσεις των δανειστών

4. Να μην πτωχεύσουμε πριν τις 20/7 που είναι η τελευταία μέρα αποπληρωμής ομολόγου ύψους 3,5 δις που πρέπει να πληρώσουμε στην ΕΚΤ

Αυτό σημαίνει πως πρέπει η βουλή να ψηφίσει την πρόταση τους ανεξάρτητα του τι θα πουν οι Έλληνες στο δημοψήφισμα.  Η κατάσταση αυτή είναι εμφανώς εκβιαστική. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει όπως δήλωσε πρόθεση να υποκύψει οπότε αναμένεται να δημιουργηθεί μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας/σωτηρίας η οποία θα αναλάβει τις διαπραγματεύσεις και την ψήφιση των μέτρων. Και σε βάθος χρόνου θα οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές μιας και η εντολή που δόθηκε στις 25/1 στο ΣΥΡΙΖΑ “διαπραγμάτευση για  καλύτερους όρους πιο ευνοϊκούς στη κοινωνία, εντός ευρωζώνης” έχει πλέον εκπνεύσει και η κυβέρνηση δεν κατάφερε κάτι  σημαντικό πέρα από την ευνοϊκότερη μεταχείριση στο θέμα των πλεονασμάτων.

Και γιατί κάνουμε δημοψήφισμα αφού δεν έχει σημασία;

Γιατί έχουμε κάθε λόγο να απαιτούμε η φωνή των Ελλήνων να λαμβάνεται υπόψη στα κέντρα αποφάσεων περισσότερο από ότι η φωνή των δανειστών. Γιατί έχουμε επιτέλους τη δυνατότητα να τοποθετηθούμε σε ένα συγκεκριμένο ερώτημα που αφορά την επιλογή οικονομικής πολιτικής.
Γιατί η κάθε απάντηση (είτε ΝΑΙ είτε ΟΧΙ) θα βοηθήσει τη διαπραγμάτευση που θα κάνει η κυβέρνηση

Υπάρχει περίπτωση να βγούμε εκτός ευρωζώνης;

Με δική μας απόφαση Ναι. Να μας εκδιώξουν όχι.
Θα χρειαστεί να σκεφτούμε σοβαρά πως γίνεται να χρηματοδοτηθεί ανασυγκρότηση της οικονομίας και οι βασικές ανάγκες του κράτους, τώρα που είδαμε πως εντος ευρωζώνης ώντας δανειζόμενοι και ανίσχυροι δεν έχουμε ελπίδα ανάκαμψης.

Γιατί λες ότι δεν έχουμε ελπίδα;
Γιατί οι προτάσεις των δανειστών από την αρχή της κρίσης μέχρι σήμερα βασίζονται στη λογική της εσωτερικής υποτίμησης, (μείωση μισθών, συντάξεων, δημ. δαπανών, ιδιωτικοποιήσεις) οι οποίες απέτυχαν ξεκάθαρα να μειώσουν το χρέος, την ανεργία, να φέρουν επενδύσεις και θετικό κλίμα στην αγορά.

Και ποιές είναι οι προτάσεις των δανειστών;
Αυτές που τίθενται στο δημοψήφισμα αύριο. Τις έχω μαζεμένες εδώ https://epikeimena.wordpress.com/2015/06/29/dyo_keimena/
και χρειάζονται διάβασμα. πιο περιληπτικά εδώ http://ec.europa.eu/greece/news/2015/20150628_protaseis_thesmoi_26iouniou_el.htm

Και ποια είναι η Ελληνική αντιπρόταση;
Αυτή που έχει η Ελληνική κυβέρνηση εδώ https://epikeimena.wordpress.com/2015/06/30/deltio_ggee/
Χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει κάτι. Μιας και ο Αλέξης Τσίπρας είπε πως αν πούμε ΟΧΙ θα αρχίσει τη διαπραγμάτευση από την αρχή

Και πες ότι τις διαβάζουμε και ενημερωνώμαστε. Γιατί να πούμε ΝΑΙ; Τι σημαίνει το ΝΑΙ;

ΝΑΙ σημαίνει ότι συνεχίζουμε όπως πριν τη κυβέρνηση Τσίπρα. Στην ίδια γραμμή και λίγο πιο σκληρά μιας και τώρα θα έχουμε στείλει μύνημα πως ως λαός δεν αμφισβητούμε τη λιτότητα.
Πιο συγκεκριμένα με βάση τη πρόταση τους, ΝΑΙ σημαίνει πως δεχόμαστε:

-πρωτογενή πλεονάσματα 1, 2, 3, και 3,5 τοις εκατό του ΑΕΠ για τα έτη 2015, 2016, 2017 και 2018 αντίστοιχα.(μέτρο 1.Συμπληρωματικός προϋπολογισμός για το 2015 και μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική 2016-19)
δηλαδή το κράτος θα πρέπει να συνεχίσει τις περικοπές στα δημόσια αγαθά όλο και αυξανόμενα τα επόμενα χρόνια μιας και έσοδα δεν υπάρχουν από τη φορολογία ώστε να είναι το ταμείο συν. Οι δανειστές επείσης δεν έχουν μερημνήσει για επενδύσεις κάτι που θα έδινε μέρισμά στο δημόσιο ταμείο και θα το εξανάγκαζε σε λιγότερες απολύσεις. Επίσης επιχειρήσεις με κοινωνικό χαρακτήρα όπως θεραπευτικά κέντρα που επιδοτούνται από το κράτος αναμένεται να πάψουν να λειτουργούν

-μεγαλύτερη φορολογική κλίμακα για όλους (μέτρο 2.Μεταρρύθμιση του ΦΠΑ), επιπλέον φορολογία στα νησιά και τις ασφαλίσεις

-κατάργηση επιδότησης πετρελαίου θέρμανσης, να εισαχθεί ειδικός φόρος στα γεωργικά εισοδήματα, ποινική νομοθεσία για κάθε μορρφή φοροδιαφυγής, να μειωθεί η χρηματοδότηση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας σε βαθμό 0,5% του ΑΕΠ (αυτά από το μέτρο 3.Δημοσιονομικά διαρθρωτικά μέτρα)
-να εισαχθεί η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος στο συνταξιοδοτικό σύστημα. δηλαδή να μην παρουσιάζουν έλλειμα τα συνταξιοδοτικά ταμεία ΧΩΡΙΣ την ενίσχυση του κράτους. δηλαδή τα έσοδα τους(εισφορές) να είναι ίσα με τα έξοδα (συντάξεις, φάρμακα, νοσήλεια). αυτό θα γίνει εφικτό μόνο αν μειωθούν οι συντάξεις, τα φάρμακα και τα νοσήλεια τα οποία σαν κόστος είναι πολύ περισσότερα από τις εισφορές που δεν πληρώνονται έτσι και αλλιώς μιας και οι ελεύθεροι επαγγελματίες φυτοζωούν και οι επιχειρήσεις δεν έχουν πωλήσεις.
επίσης σύνταξη για όλους στα 67 έτη (αυτά απο το μέτρο 4.Μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος)

-Ευθυγράμμιση μη μισθολογικών παροχών, όπως οι ρυθμίσεις για άδειες, οι ημερήσιες αποζημιώσεις, τα έξοδα ταξιδίου, τα επιδόματα, με τις βέλτιστες πρακτικές στην ΕΕ, με ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2016·Δημιουργία, στο πλαίσιο της νέας Μεσοπρόθεσμης Δημοσιονομικής Στρατηγικής, ανώτατων ορίων για τις μισθολογικές δαπάνες
και το επίπεδο της δημόσιας απασχόλησης σύμφωνα με την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και εξασφάλιση της καθοδικής  πορείας των μισθών σε σχέση με το ΑΕΠ έως το 2019· (αυτά από το 5. Δημόσια διοίκηση, Δικαιοσύνη και Καταπολέμηση της  διαφθοράς) όπου κανένα μέτρο δεν αναφέρεται για την αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς

-απελευθέρωση ομαδικών απολύσεων, περιορισμό συνδικαλιστικής δράσης και κατάργηση συλλογικών διαπραγματεύσεων (αυτά στο  μέτρο 8.Αγορά εργασίας με προκάλλυμα τις βέλτιστες πρακτικές εντός ΕΕ)
-μείωση της γραφειοκρατίας, κυρίως σχετικά με τις οριζόντιες απαιτήσεις αδειοδότησης των επενδύσεων και δραστηριοτήτων  χαμηλής διακινδύνευσης, όπως συνιστάται από την Παγκόσμια Τράπεζα, και του διοικητικού φόρτου των επιχειρήσεων βάσει  των συστάσεων του ΟΟΣΑ, και (ii) σύσταση διυπουργικής επιτροπής για την κατάρτιση της νομοθεσίας. Θα επιδιωχθεί η τεχνική βοήθεια της Παγκόσμιας Τράπεζας για την εφαρμογή της χαλάρωσης των προϋποθέσεων αδειοδότησης. Επίσης ιδιωτικοποίση ΔΕΗ/ΑΔΜΗΕ, ΟΣΕ κλπ.

Οκ. κατάλαβα. Δε βρίσκω κάτι ελπιδοφόρο για μένα και τη γενιά μου. Αλλά γιατί αν πω ΟΧΙ μήπως φύγουμε από την Ευρώπη;
Αρχικά να ξεκαθαρίσουμε πως η Ελλάδα θα παραμείνει στην Ευρωπαϊκή ήπειρο ότι και αν πούμε στο δημοψήφισμα.
Έπειτα να πούμε ξανά πως το ερώτημα είναι παραπλανητικό. Ακόμα και ο Σόιμπλε είπε πως και ΟΧΙ να ψηφίσουμε δεν υπάρχει  περίπτωση να φύγουμε από την ευρωζώνη, μιας και όπως έχω εξηγήσει παλιότερα σε άρθρο εδώ (https://kostasnikblog.wordpress.com/2012/05/18/babafovamai/ ) δεν τους συμφέρει να μας διώξουν. Εκτός βέβαια αν θέλουμε εμείς να φύγουμε. Αλλά το ερώτημα του δημοψηφίσματος δεν είναι αυτό. Είναι αν  αποδεχόμαστε τις προτάσεις των δανειστών.

Ωραία, και αν πω ΟΧΙ τι θα αλλάξει;

Αν πεις όχι είτε η κυβέρνηση Τσίπρα, είτε η κυβέρνηση Παπαδήμου/Στουρνάρα που θα σχηματιστεί θα είναι υποχρεωμένη να το  σεβαστεί γιατί θα έχεις μιλήσει σαν κυρίαρχος λαός και όχι σαν κωλοτούμπας. Θα γνωρίζουν πως όσο σκληρά και αν είναι τα μέτρα που ζητάνε, όσο και αν αναγκαστούμε να τα κάνουμε νόμο, πράξη στη ζωή μας θα είναι δύσκολο ή ανέφικτο να τα κάνουμε. Κυρίως γιατί δεν αντέχουμε άλλο σαν κοινωνία ΚΑΙ να πληρώνουμε ΚΑΙ να ζούμε με ελλείψεις.

Γνωρίζω πως το διακύβευμα είναι εκφοβιστικό. πρέπει να ανοίξουν οι τράπεζες και να γίνουν πληρωμές βασικών αναγκών και να κινηθεί η οικονομία στο βαθμό επιβίωσης.  Γνωρίζω όμως και κάτι άλλο. Πως κανένα οικονομικό πρόγραμμα που εφαρμόστηκε μέχρι τώρα δεν εξασφάλιζε μακροχρόνια  χρηματοδότηση βασικών αναγκών του κράτους (βλ. υγεία, παιδεία, ασφάλιση) , χρηματοδότηση επιχειρήσεων ώστε να μην  κλείσουν και να μην απολύσουν εργαζόμενους, και θεσμικό πλαίσιο το οποίο να ευνοεί την ανάπτυξη των εξαγωγών και τη
παραγωγική ανασυγκρότηση. Αυτά τα 4 στοιχεία είναι αναγκαία συνθήκη ύπαρξης για κάθε βιώσιμη οικονομία όπως του Καναδά, της Σουηδίας, της Γερμανίας κλπ. Για αυτό τα προγράμματα απέτυχαν, και για αυτό, με καθαρά οικονομική λογική  δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό ακόμα ένα.

Σύμφωνοι, να πούμε ΟΧΙ, Υπάρχει όμως άλλος δρόμος;
Υπάρχει αλλά δεν είναι καθόλου εύκολος. Όσα ανυπόφορα και εξευτελιστικά συμβαίνουν αυτές τις μέρες στη ζωή μας, αν πούμε ΝΑΙ θα συνεχίζονται (εξήγησα πχ παραπάνω για τις συντάξεις ή τις απολύσεις) αν πούμε ΟΧΙ
και γενικά αν συνεχίσουμε να λέμε το αυτονόητο όχι σε αυτή τη παράνοια, είναι πάρα πολύ πιθανόν να ενταθούν.
Δυστυχώς δεν έχουμε να κάνουμε με μια ευρωπαϊκή ένωση ισότιμων εταίρων αλλά με ένα μια τραπεζική ομάδα όπως είπε και ο Χάμπερμας που κερδοσκοπεί από τα ασφάλιστρα κινδύνου. Έχει κέρδος δηλαδή να μας δει να πτωχεύουμε και δεν την αφορούν οι κοινωνικές επιπτώσεις. Ο άλλος δρόμος για την οικονομία είναι αυτός που απαντά σε αυτές τις 4 προυποθέσεις που ανέφερα παραπάνω, και θα είναι δύσκολος γιατί όσο παίρνουμε τις αποφάσεις στα χέρια μας όπως τώρα, τόσο οι εκβιασμοί θα μεγαλώνουν.
Μπορούμε όμως να αποδείξουμε στον εαυτό μας πως δεν είμαστε έθνος υποτελών αλλά μια πατρίδα με τεράστιο ανθρώπινο δυναμικό και ανεξάντλητους φυσικούς πόρους για παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που μέχρι τώρα δεν έχει εκμεταλλευτεί καθόλου.

Ας σταθούμε λοιπόν δυνατοί μπροστά σε αυτό που φαίνεται αδύνατο.

στο Baile Tusnad, στη μικρότερη πόλη της Ρουμανίας, συνάντησα την Ioana Bere από το volunteer center και την Adriana Iordache από το E-civis.

IMAG0283

IMAG0286

η τριήμερη συνάντηση είχε ως θέμα συζήτησης τη ρητορική μίσους. το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει καταλήξει και την ορίζει ως “όλες της μορφές έκφρασης που διαδίδουν, προτρέπουν, προωθούν ή δικαιολογούν το φυλετικό μίσος, τη ξενοφοβία, τον αντισημιτισμό ή οποιαδήποτε άλλη μορφή μη ανοχής της διαφορετικότητας, συμπεριλαμβανομένης της μισαλλοδοξίας, του εθνικισμού, των διακρίσεων και της εχθρότητας κατά των μειονοτικών ομάδων και των μεταναστών”.

H Adriana είχε συμμετάσχει σε ένα πρόγραμμα καταγραφής και αποτύπωσης της εθνικής νομοθεσίας ανά την Ευρώπη, που προστατεύει τα θύματα μίσους ανά τη σχετική ρητορική και ποινικοποιεί ορισμένες μορφές της. ήταν μια ενδιαφέρουσα προσπάθεια μιας και έδωσε την ευκαιρία να συζητήσουμε πάνω στις εθνικές ευαισθησίες. στη ρουμανία για τους τσιγγάνους, (που αν θέλουμε να είμαστε politically correct τους αποκαλούμε ρομά), στη Γερμανία για τους Εβραίους, στις Η.Π.Α. για τους αφροαμερικανούς. Στην Ελλάδα το μίσος τα τελευταία χρόνια μεγαλώνει για τους μετανάστες. και ειδικά για αυτούς που εισέρχονται χωρίς χαρτιά. είναι ο εύκολος στόχος. πολύ πριν καθοριστεί η νομοθεσία για την διαχείρισή τους, ομάδες με συγκεκριμένο ιδεολογικό φορτίο, αυτό που politically correct αποκαλούμε αντι-ανεκτικό, και στη κανονική ζωή μισάνθρωπο, έχουν αναλάβει να τους ποινικοποιήσουν στη συνείδηση της μάζας συνδέοντας τους με τα εγκλήματα. με όλα τα εγκλήματα. Από τον αρχηγό της νεοναζιστικής συμμορίας  (Ν.Μιχαλολιάκο) μέχρι τον προηγούμενο πρωθυπουργό (Α.Σαμαρά) , οι “λαθρομετανάστες”, οι “κακής ποιότητας μετανάστες” οι “βρωμιάριδες που μολύνουν το ελληνικό αίμα” γίνονται υπεύθυνοι για όλα τα δεινά αυτού του τόπου και πρέπει με κάθε μέσο να τιμωρηθούν. χωρίς να έχουν πειράξει κανένα.

αρκεί που θέλουν να μπουν στη χώρα χωρίς κρατική άδεια. χωρίς χαρτιά. αυτό είναι αρκετό για να τους συγκεντρώνουμε σε στρατόπεδα που politically correct αποκαλούμε “κλειστά κέντρα κράτησης”. στερώντας τους την ελευθερία και το δικαίωμα σε ανθρώπινες συνθήκες ζωής.

“να ανακαταλάβουμε τις πλατείες μας” έλεγε ο πρώην πρωθυπουργός που ήθελε να μας πείσει ότι διασφαλίζει το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας.

“να πεθάνουν, να ψοφήσουν, γα γυρίσουν σπίτια τους” γράφουν κάτω από σχεδόν κάθε είδηση που τους αφορά ανώνυμοι ανεγκέφαλοι. επιδεικνύοντας το αυθεντικό τους μίσος στη πιο χυδαία μορφή.

ας δει κανείς τα σχόλια σε αυτό το άρθρο και θα καταλάβει τι σημαίνει μίσος.

http://www.tovima.gr/society/article/?aid=560746&h1=true#commentForm

Εξω οι λαθραιοι απο την χωρα μου. Εχω και εγω δικαιοματα. Για οτι συνεβει φταινε οι ιδιοι γιατι αυτοι αυτοβουλως μπηκαν στην σαπια βαρκα με κακες καιρικες συνθηκες. Να παπελαθουν ολοι.

για την αποδοχή προσφύγων; Και να είναι πρόσφυγας ο άλλος εγώ γιατί πρέπει να τον βάλω στη χώρα μου και να του τα ακουμπάω κάθε μήνα άμεσα και έμμεσα; Και από πότε μια ομάδα που λέγεται “Pro Asyl” δηλ. “για το άσυλο” είναι ανεξάρτητη; Αυτοί αν μπορούσαν θα έφερναν 200 εκατ. μουσουλμάνους στην Ευρώπη. Αστεία πράγματα.

Γιατί όμως τόσο μίσος; Γιατί είναι απλό. Ο εγκέφαλος είναι πιο εύκολο να λειτουργεί με στερεότυπα απ’ότι με βαθιά ανάλυση αιτίων, συγκυριών και αποτελεσμάτων. Γιατί είναι πιο εύκολο να χτυπάς τον αδύνατο. Σε κάνει να αισθάνεσαι πιο δυνατός. Και γιατί σε πολιτικό επίπεδο ο λαϊκισμός, είναι σαν το μέλι στα δάκτυλα. Γιατί να μην το γλύψει κανείς; Γιατί να μη χαϊδέψει τα αυτιά του ακροατηρίου του δημιουργώντας βολικούς εχθρούς  και αίτια για τα προβλήματα που ο ίδιος δημιούργησε;

Τα θυμήθηκα όλα αυτά όταν η Andiana μου μίλησε για ένα τείχος σε περιοχή που ζούσαν οικογένειες τσιγγάνων στη Ρουμανία. Ένα τείχος που θα βοηθούσε τους περαστικούς να μην αναμειχθούν με την “επικίνδυνη” ομάδα. Ο τείχος της Baia Mare,  για τον οποίο ο economist έγραψε “the art of exclusion” Που θα την προστατεύει. Όπως το δικό μας τείχος στον ‘Εβρο που μας προστατεύει από τους εξαθλιωμένους μετανάστες. Όμορφα περιστατικά που περισσότερο μας κάνουν να στεναχωριώμαστε για τον Ευρωπαϊκό πολιτισμό και λιγότερο να νιώθουμε υπερήφανοι. Ας ελπίσουμε το Συμβούλιο της Ευρώπης που τρέχει την καμπάνια “NO HATE SPEECH MOVEMENT” να γίνει πιο παρεμβατικό.

 

όμορφα και τρυφερά νιάτα που γοητεύτηκαν. από τη δύναμη του μυαλού και του λόγου. από την ηρεμία της ψυχής ενός δοκιμασμένου. ενός ανθρώπου συστηματικά μοναχικού και δύστροπου. που κράτησε τον εγωισμό σαν όπλο από την εποχή της σκληρής ζωής. που το΄χει ακόμα για να πολεμά όσους τα ανθρώπινα εμπόδια. τότε πολεμούσε όσους του στερούσαν την ελπίδα. τώρα πολεμά να τους τη στερήσει αυτός. άνθρωπος του θεάτρου. άνθρωπος των βιβλίων. άνθρωπος της γλυκιάς ζωής. του καλού κρασιού και του ορθού λόγου. του δικού του λόγου. που δεν γίνεται να συνυπάρξει με τον λόγο των λιγότερο μορφωμένων. τον λιγότερο πιστών. τον λιγότερο έμπειρων. των λιγότερων.

όμορφα και τρυφερά νιάτα που μεγάλωσαν χωρίς τη χαρά της περιπέτειας. και κάναν τρόπο ζωής την ενοχή. πλάι στη πολυτέλεια που τους προσέφερε η κάποτε γοητεία. μακριά από την αληθινή επιβίωση που τους στέρησε ο φόβος της μοναξιάς. μάθανε να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα με φιλανθρωπία, πνίγοντας στο κλάμα τις στιγμές ανθρωπιάς.

όμορφα και τρυφερά νιάτα που πέσαν σε χειμερία νάρκη, παρέα με τις ιδέες μιας αυτοαναφορικής γενιάς. ανθρώπων που μιλούσαν για το Θεό χωρίς να τιμούν τους νεκρούς τους, που ανέλυαν το αστικό τοπίο από την άνεση του σκουπισμένου από υπηρέτριες σαλονιού τους, και κατηγορούσαν τα λάθη μιας κοινωνίας που υπήρχε μόνο στο μυαλό τους. που δεν κατάφεραν να βγουν λίγο παραέξω από τον ασφαλή τους δρόμο. και να συλλάβουν τις αγωνίες της. την οργή της. νιάτα και ιδέες που πέσαν σε χειμερία νάρκη ενώ μακριά τους οι εποχές εναλλάσσονταν.  μέχρι που άρχισαν και αυτά να λιώνουν. όπως το χιόνια. 

για τη (τεράστια σε έκταση) ταινία Kis Uykusu/Χειμερία Νάρκη του Nuri Bilge Ceylan που δίκαια απέσπασε το μεγάλο βραβείο Palme d’or στο φεστιβάλ των Καννών.

ουάου.

sam

είναι εύκολο, πολύ εύκολο αυτές τις μέρες να είσαι πρώην κυβερνητικός και να κάνεις αντιπολίτευση. αν το οικονομικό επιτελείο ακολουθήσει νεοφιλελεύθερο δρόμο θα μιλήσεις για κωλοτούμπα (που τόσο περίμενες τόσες μέρες να γίνει αλλά ακόμα να γίνει και νευριάζεις) και θα πείς το γνωστό “εμείς τα λέγαμε”, αν ακολουθήσει πορεία σύγκρουσης θα φέρεις το τρόμο για grexit, θα φύγουν καταθέσεις, θα δημιουργηθεί πανικός, θα μειωθούν τα έσοδα, θα δημιουργήσεις σκηνικό καταστροφής και θα λες πάλι “εμείς τα λέγαμε, είναι ανίκανοι, παιδαρέλια, λαϊκιστές”, αν πάλι ακολουθήσουν ένα πιο συμβιβασμένο δρόμο ανάμεσα σε προοδευτικές (μεν) φιλοευρωπαικές μεταρρυθμίσεις (δε) και στην αντιμετώπιση της λιτότητας με μεγέθυνση και κοινωνική συνοχή θα λες πάλι “εμείς προετοιμάσαμε το δρόμο, εμείς κάναμε το δύσκολο κομμάτι, εμείς φέραμε πλεόνασμα, βγάλαμε τη χώρα στις αγορές (αυτό δε το πολυλένε τώρα) και στρώσαμε το δρόμο για να εισπράξετε εσείς τις δάφνες”. σε κάθε περίπτωση δηλαδή είσαι καλυμμένος. εχεις προετοιμαστεί να εισπράξεις είτε τη φθορά είτε τις δάφνες. αυτοαναφορικά, υπεροπτικά, και με τον απαραίτητο σαδισμό που ζητά η έμφαση στη “τήρηση των διεθνών δεσμεύσεων”.
είναι εύκολο τώρα, πολύ εύκολο. είναι εύκολο γιατί κανείς δε μιλά για το τι άφησε πίσω της η πρώην κυβερνητική πορεία. τα κλειστά μαγαζιά, τα νοικοκυριά χωρίς εργαζόμενο, τις ανέχεια στην ασθένεια, τα παιδιά χωρίς φαγητό στο σχολείο, τα νοσοκομεία χωρίς ανθρώπους και εξοπλισμό, τα δάνεια που πνίξαν τόσο κόσμο. θα ξεχαστούν νομίζεις όλα αυτά και θα ξαναβγείς στην επιφάνεια με νέο κόμμα, νέο αρχηγό, νέα ταμπέλα, έτοιμος να εισπράξεις και πάλι. κοιμήσου εσύ και η εξεταστική δουλεύει.

"Εξάρχεια με θέα" φώτο: Νίκος Χαραλαμπίδης

“Εξάρχεια με θέα”
φώτο: Νίκος Χαραλαμπίδης

Στη τελευταία του αφήγηση με θέμα τη περιπέτεια του Νέιθαν Ζούκερμαν, ο Φίλιπ Ροθ περιγράφει έναν ήρωα μοναχικό, παραιτημένο από τη ζωή, παραδομένο στην ιδιοτροπία και την αβεβαιότητα. Έχοντας αποσυρθεί για έντεκα χρόνια από τη “ζωντάνια” της Νέας Υόρκης, ασκεί τη κενή ψυχή του με πράγματα αδιάφορα και τρομακτικά στη περιοχή της Νέας Αγγλίας. Απρόσμενα γεγονότα εμφανίζονται ως αναταράξεις στην συστηματικά ήσυχη καθημερινότητα του, ώσπου ένα κεντρικό συμβάν αποφαίνεται ως καθοριστικό. Η αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη μέσα από μια διαφορετική ματιά. Αυτή του έρωτα. Ο 70χρονος ήρωας για πρώτη φορά μετά από καιρό δείχνει να νικάει τους δαίμονες του έχοντας πρώτα αφεθεί στα χέρια των γιατρών για μια επέμβαση στον προστάτη.

Το φάντασμα του τέλους της ζωής, εμπνευσμένο σαν ιδέα από εκείνο του πατέρα του Άμλετ, παίρνει σιγά σιγά μεν, μετά από πολύ ψυχική και σωματική κόπωση δε, το δρόμο της φυγής. Η ελπίδα σχηματίζεται ξανά στο πρόσωπο μιας νεαρής γυναίκας. Η ελπίδα είναι η δύναμη που τον κάνει να θέλει ξανά να ζήσει, να πειραματιστεί, να αγγίξει τη διέγερση. Ακόμα και αν αυτή η χρονική συγκυρία είναι οι παραμονές των εκλογών που θα φέρουν στην ιστορία το κράτος του τρόμου που ετοίμασε η κυβέρνηση του Gerge Bush Jr. για να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις της 11ης Σεμπτεμβρίου.

=//=

Κατά τη περίοδο διακυβέρνησης του Gerge Bush Jr ξετυλίγεται η αφήγηση του  Shortbus. Στη ταινία του John Cameron Mictchell παρακολουθούμε μια σειρά ερωτικών απωθημένων να μη μπορούν να ικανοποιηθούν από ζευγάρια που προσπαθούν να επικοινωνήσουν μεταξύ τους και κυρίως με τη πόλη που ζούνε. Τη Νέα Υόρκη. Το shortbus είναι η λύση που βρίσκουν, ένα υπόγειο club, μια μυστική λέσχη, όπου τα μέλη μπορούν να εκφράσουν ελεύθερα την όποια ερωτική τους επιθυμία χωρίς το φόβο πως θα κριθούν αρνητικά για αυτή. Και μόνο όμως η γνώση, πως στην υπόλοιπη πόλη ανθεί ο συντηρητισμός, η μισαλοδοξία και η ανασφάλεια, είναι αρκετά για να τους αφαιρέσουν ένα κομμάτι από τη χαρά της ζωής. Στα extras & deleted sceens της ταινίας, ο σκηνοθέτης δίνει μια συνέντευξη συνδέοντας την ιστορία του με την εμπειρία του φόβου που έζησαν οι προοδευτικοί άνθρωποι στις ΗΠΑ εκείνα τα χρόνια. Κεντρικό στοιχείο της ανησυχίας του ήταν πως “δε μπορεί αυτή η τόσο δυναμική πόλη να έχει βουτηχτεί στο σκοτάδι, δε μπορεί αυτή η τόσο ζωντανή κοινότητα να τριγυρίζεται από θάνατο”

=//=

Στα χρόνια που ακολούθησαν το φάντασμα μετακινήθηκε από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη. Η νέα συνθήκη ζωής που επέβαλλε τη διαχείριση του υπέρογκου χρέους έγινε βραχνάς και βάσανο για το μεγαλύτερο κομμάτι των αδύναμων ανθρώπων. Και αδύναμοι αρχίσαμε να γινόμαστε όλο και πιο πολλοί. Εδώ στην Ευρώπη, και ειδικά στην Ελλάδα, η εικόνα που ζήσαμε απείχε αρκετά από τις ρομαντικές αφηγήσεις οικονομικών η υπαρξιακών κρίσεων που μας έστελναν κατά καιρούς οι ΗΠΑ. Μακάρι να μπορούσαμε να βιώσουμε τα γεγονότα από αυτή την απόσταση του βιβλίου από τον αναγνώστη ή του θεατή από την οθόνη. Εδώ η πραγματικότητα ήρθε και μας μίλησε με τη πιο σκληρή γλώσσα. Ήρθε και μας έδιωξε από τη δουλειά που είχαμε, ήρθε και μας άφησε άρρωστους και ανήμπορους στα νοσοκομεία, ήρθε και μας έκλεισε ένα σωρό καταστήματα στην Πατησίων, αφήνοντας για προίκα τη βιομηχανία του καφέ, beaute, καράτε.

=//=

Καφενεία, ταχυφαγεία, μεζεδοπωλεία, σουβλατζίδικα, αρτοποιεία, κομμωτήρια, μανικιούρ, αρωματοπωλεία του χύμα, σχολές αυτοάμυνας. Α, και «Αγοράζω Χρυσό Τιμαλφή». Ιδού, η επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα της κρίσης. Στην Αθήνα της Μεγάλης Υφεσης.// Μόνος με το σώμα σου. Και εναντίον όλων. Στο Depression Εra δεν εμπιστεύεσαι κανέναν. Η κοινωνία ράγισε και σπάει, σπάνε οι συνεκτικοί δεσμοί, τα συμβατικά ήθη του καιρού ειρήνης αλλάζουν. Τώρα είναι πόλεμος. Η άφιλη πόλη κρύβει απειλές, στους δρόμους, στα πάρκα, στις πλατείες. Αστυνομικοί-αστακοί περιπολούν· ματαίως, επιτείνουν την ανασφάλεια. Οι σχολές αυτοάμυνας υπηρετούν αυτή την ανάγκη: τον φόβο και το ένστικτο αυτοσυντήρησης το μοναχόλυκου, αυτού που νιώθει ότι ζει εκτός πλαισίου, εκτός κοινωνικής συστοιχίας, άνευ προστασίας, του ξεμοναχιασμένου ή απορριφθέντος που νιώθει ότι δεν υπάρχει γι’ αυτόν κράτος πρόνοιας και κράτος δικαίου, δεν υπάρχει θεός και αφέντης, μόνο ο εαυτός του, το σώμα του, οι γροθιές και η διαρκής του επαγρύπνηση. Μαθαίνει πάλι την ξεχασμένη τέχνη του πολέμου, κουνγκ φου, καράτε, ζίου ζίτσου, αναπνέει βαθιά, είναι έτοιμος για όλα. Η μητρόπολη έχει γίνει σκοτεινή Γκόθαμ Σίτυ και ο flaneur είναι πληβειο-Μπάτμαν. 

=//=

αν προσπαθούσε κανείς να περιγράψει το φάντασμα, με όρους κινηματογραφικούς, σίγουρα θα έπαιρνε εικόνες από το “Δευτέρες με λιακάδα” τη γλυκιά εκείνη ταινία του Φερνάντο Λεόν με τον Χαβιέ Μπαρδέμ να υποδύεται τον απολυμένο εργάτη από τα ναυπηγεία, προσπαθώντας να σώσει όση αξιοπρέπεια του έχει απομείνει στην ανεργία. βάφοντας τα μαλλιά του μαύρα να μην φαίνονται οι γκρίζες τρίχες, λίγο πριν τη συνέντευξη στο γραφείο εύρεσης εργασίας, ή για τις νεότερες ηλικίες, το “medianeras/μεσοτοιχίες” με φόντο την Αργεντινή που έχει συμβιβαστεί με τη πραγματικότητα της χρεωκοπίας, τη μοναξιά, την ανεργία, το φόβο και το πανικό των 30ρηδων, την αβεβαιότητα, και τέλος την ελπίδα που φέρνει η αγάπη.

=//=

και πάλι, όσο ποιητικά προσπαθήσει να το δει κανείς, το φάντασμα παραμένει φάντασμα. ειδικά για τη δική μας τη γενιά ήταν όλα απρόσμενα. με άλλα εφόδια ετοιμαστήκαμε να αντιμετωπίσουμε τη ζωή με άλλα καταλήξαμε να πολεμάμε. όπως έλεγε το βυτίο.

=//=

Δεν ήμουν φτιαγμένος να φοβάμαι μέσα στο τρένο, να απελπίζομαι στις κεντρικές λεωφόρους, να ελίσσομαι ανάμεσα στα πτώματα, να αποφεύγω τα απλωμένα χέρια, να παρατηρώ τα παραιτημένα πόδια. Δεν ήμουν φτιαγμένος να ζήσω αυτά τα χρόνια, αυτές τις ουρές, αυτά τις αγωνίες, αυτές τις φτώχειες. 

Τώρα κάνω βόλτες σε έρημους δρόμους πνιγμένους απ’ τα εκατοντάδες ενοικιάζεται. Γράμματα στοιβάζονται σε εισόδους, ζητιάνοι και πρεζάκια στοιβάζονται σε πεζοδρόμια, άνεργοι στοιβάζονται σε βιογραφικά, μετανάστες στοιβάζονται σε στρατόπεδα.

Δεν ήμαστε φτιαγμένοι για να βαδίζουμε ατρόμητοι καταπάνω σε όλα τα ζόρια – λογαριασμοί, απολύσεις, ερημιές, μπάτσοι, φασίστες, βιβλιάρια υγείας. Εμείς υπολογίζαμε ότι θα κλαίγαμε μόνο από έρωτα και εθιμοτυπικά, σε μεγάλες αθλητικές νίκες και επετείους. Άντε πότε πότε κι ένας θάνατος. Εμείς υπολογίζαμε ότι θα διαβάζαμε τους θεωρητικούς για λόγους κουλτούρας και ότι θα τα βάζαμε με την υπερκατανάλωση, την αλλοτρίωση και άλλες έννοιες απ’ τις εκθέσεις ιδεών.

=//=

ή όπως έγραψε ο Τσαλαπάτης γίναμε η γενιά η μεγαλωμένη στους γκισέδες των αεροδρομίων, στις ξενόγλωσσες ηλεκτρονικές αιτήσεις για δουλειά ή για σπουδές κάπου μακριά, μετρώντας μέρες ανάμεσα σ ένα ‘’που βρίσκεσαι;’’ Και σ ένα ‘’αντίο’’. [..] Και εσύ βρίσκεσαι εδώ και λες τι κάνω; Πως ζω; Και πώς να γράψω; Περπατάς ανάμεσα στους απολυμένους, στους ανέργους και τους άστεγους, τους τοξικοεξαρτημένος και τους ξεριζωμένους, μέσα στη διαστροφή των λέξεων: άνθρωποι ονομάζονται λαθραίοι, άρρωστες γυναίκες υγειονομική βόμβα, εγκληματικές συμμορίες νεοναζί ρατσιστών βαφτίζονται πολιτικά κόμματα, η καταστολή ονομάζεται προστασία, τα βασανιστήρια σωφρονισμός.

=//=

στη μικρή αυτή χερσόνησο της ΝΑ Ευρώπης αύριο έχουμε εκλογές. η προσδοκία πως όλος αυτός ο ζόφος θα τερματιστεί απ΄η μια πλευρά στηρίζεται απ’τη άλλη αμφισβητείται. και είναι δύσκολο έως ανόητο να πει κανείς πως με μια επιλογή που θα κάνει αύριο, θα αλλάξει η ζωή από μόνη της. είναι ίσως προτιμότερο να δει πως φτάσαμε ως εδώ. πως δεν ήταν εύκολα. πως όσα τώρα φαίνονται πιθανά, ή και αυτονόητα, κάποτε δεν ήταν. αν ανατρέξουμε στο παρελθόν μπορεί να δούμε τους εαυτούς μας τρομαγμένους. σε μια πόλη φτώχειας, φόβου και δυστυχίας, να περπατά το φάντασμα σπέρνοντας το θάνατο ως εκδίκηση για μια δολοφονία. αυτή του Μανώλη Καντάρη. ενός ανθρώπου που ετοιμαζόταν να επισκεφθεί τη γυναίκα του που θα γεννούσε. ήταν η καλύτερη δικαιολογία για να ξεκινήσει ένα παρακρατικό κυνήγι προς τους πιο εξαθλιωμένους συνανθρώπους μας. θα δούμε ανθρώπους ανίκανους να αντιδράσουν από το τρόμο που προκαλούν τα χρέη, οι αναδουλειές, η αυθαιρεσία. κι’όμως αντέδρασαν. λίγες μέρες μετά μαζεύτηκαν όλοι μαζί στις πλατείες και άρχισαν να γνωρίζονται ξανά. στην αρχή κραύγαζαν ή έκλαιγαν, μετά έμαθαν να ακούνε και να συζητούν, μέχρι στο τέλος κατέληξαν να κάνουν προτάσεις. να διαβουλεύονται. τη κίνηση αυτή που στο μέλλον θα τιμάμε με τις γνωστές βαρετές τελετές στη χώρα μας και στην υπόλοιπη Ευρώπη, πολλοί την υποτίμησαν. την απαξίωσαν, τη χλεύασαν. ήταν όμως η πρώτη σημαντική συλλογική στιγμή μετά από πάρα πολλά πολλά χρόνια απραξίας, ανάθεσης, και ωχαδελφισμού που έδωσε το δικαίωμα σε διεφθαρμένες ομάδες να κυβερνούν χωρίς καμία αίσθηση λογοδοσίας και σύνεσης. η μέχρι τότε απραξία έδωσε ακόμα και το δικαίωμα να δηλώσουν πως “μαζί τα φάγαμε”.

η επόμενη ιστορική στιγμή ήταν η διαδήλωση για εκείνο το περίφημο μεσοπρόθεσμο. ο κόσμος. η συρροή. η αγανάκτηση. τα αιτήματα για δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια. και μετά ο κόσμος αυτός να ξεχύνεται. στις γειτονιές, στις Σκουριές, στις άλλες πόλεις τις ύφεσης. όλα αυτά δεν ήταν εύκολα. ούτε αυτονόητα. άνθρωποι που δεν ασχολούνταν με τη πολιτική πάλεψαν για αιτήματα, αντιστάθηκαν στην αστυνομία, δημιούργησαν κινήματα, πρωτοβουλίες, ιατρεία, συλλογικές κουζίνες, συνεργατικά καφενεία, διεκδίκησαν δεδουλευμένα. αυτή ήταν η ιστορία απ’τη πλευρά των ανθρώπων. γραμμένη απ’τις δικές τους ανάγκες. γιατί τόσα χρόνια ακούγαμε- με βασανιστικό τρόπο- την ιστορία των δανειστών, πού είχαν ανάγκη από μεταρρυθμίσεις, και πρόθυμους πελάτες.

δεν ήταν αυτονόητο ότι θα αντιδράσουμε έτσι. δεν ήταν αυτονόητο ότι θα κατέβουμε τόσοι πολλοί στο Κερατσίνι, μετά τη δολοφονία του Φύσσα. θα μπορούσαμε πιθανόν να έχουμε εσωτερικεύσει την αγανάκτηση και την ενοχή. να κάνουμε κακό στους εαυτούς μας ή στους πιο αδύναμους, έχοντας γίνει εμείς οι ίδιοι φαντάσματα γι’αυτούς. ή απλά να ξεχάσουμε. και να επιλέξουμε πάλι μια απ’τα ίδια. ασφάλεια, σταθερότητα, Ευρώπη.

ποια Ευρώπη;

=//=

τα μάτια της Ευρώπης λένε είναι στραμμένα πάλι πάνω στην Ελλάδα. η κοινή μας οικογένεια, ο χώρος που δημιούργησαν με τόσο κόπο οι γονείς μας μετά το πόλεμο για να στεγάσει την ελευθερία, την ανάπτυξη και τη δικαιοσύνη, και που στη χώρα αυτή αρχίσαμε να χαιρόμαστε τα τελευταία 30 χρόνια, πήρε τη μορφή σκιάχτρου τη περίοδο της κρίσης. τι λένε για μας; τι γνώμη έχουν; τι θα μας πάρουν; τι θα μας δώσουν; πως θα αντιδράσουν;

μερόνυχτα κρίσης με τη βοή των καναλιών να μπαίνει στο σπίτι μας με κάθε τρόπο. να ακούγονται τα αιτήματα των ξένων αλλά ποτέ τα δικά μας. εμείς να πρέπει να είμαστε ήσυχοι και εργατικοί. να υπομείνουμε τη τιμωρία.

και όσο και αν γύρω από τα ιδρύματα με τους γραφειοκράτες χτιζόταν μια άλλη Ευρώπη, από τα παιδιά του erasmus, από τα νέα παιδιά του Νότου  που έψαχναν για δουλειά στις πρωτεύουσες του Βορρά, όσο και αν έχτιζαν παρέες και κινήσεις αντίστασης και αλληλεγγύης, η δική τους φωνή δεν ακουγόταν.

=//=

η αυριανή αναμέτρηση είναι μια συνέχεια αυτής της διαρκούς αναμέτρησης της ελπίδας με το φόβο. ένα στάδιο ικανό να κάνει τη χώρα ξανά υπερήφανη. μια δήλωση προς όλους όσους μας παρακολουθούν πως υπάρχει και άλλος δρόμος. ο δρόμος που φτιάξαμε με υλικά τη συνέργεια, τη κατανόηση, τη λογική και την ανθρωπιά. δεν έχει κανένας τη ψευδαίσθηση ούτε την αυταπάτη πως είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. τον βαδίζουμε όμως πλέον χωρίς σκιάχτρα. για αυτό έχουμε τη χαρά. επειδή προχωράμε. χωρίς το φάντασμα.